XÃ AN TRƯỜNG TỰ HÀO LÀ NƠI THÀNG LẬP CHI BỘ ĐẢNG ĐẦU TIÊN CỦA TỈNH TRÀ VINH
XÃ AN TRƯỜNG TỰ HÀO LÀ NƠI THÀNH LẬP CHI BỘ ĐẢNG ĐẦU TIÊN CỦA TỈNH TRÀ VINH
Cùng chung với khí thế Cách mạng của cả nước, xã An Trường Huyện Càng Long đã phát huy truyền thống giàu lòng yêu nước và cũng là một trong những địa phương có phong trào Cách mạng sớm trong cả nước, ngay từ những năm đầu của thế kỷ XX với nhiều hình thức đấu tranh Cách mạng chống lại thực dân và địa chủ phong kiến, nhiều thanh niên ở xã An Trường huyện Càng Long đã nhanh chóng tham gia vào tổ chức Công Nông Hội Đỏ do đồng chí Tôn Đức Thắng thành lập, trong đó tiêu biểu có các đồng chí như: Nguyễn Văn Lẹ, Dương Háo Học, Đoàn Văn Quý Nguyễn Kim Tiền, Trần Thành Mậu, Nguyễn Phát Đạt, Nguyễn Thành Thi, Nguyễn Thị Dung, Lê Văn Bé, Nguyễn Văn Tảng … Đến năm 1925 Nguyễn Ái Quốc thành lập Việt Nam Thanh Niên Cách mạng Đồng Chí Hội, Tháng 2/1927 Kỳ bộ Việt Nam Thanh niên Cách mạng Đồng chí Hội Nam Kỳ ra đời do đồng chí Tôn Đức Thắng làm Chủ tịch. Vào thời điểm này tại An Trường, Càng Long đồng chí Nguyễn Phát Đạt đã bí mật móc nối với đồng chí Đỗ Thành Thọ người của Kỳ bộ - Việt Nam Thanh niên Cách mạng Đồng Chí Hội đến tổ chức lớp học cho thanh niên An Trường do đồng chí Đỗ Đình Thọ đứng ra giảng dạy và tuyển chọn những người yêu nước ưu trú ở địa phương nhằm chuẩn bị tốt về mọi mặt cho việc thành lập tổ chức Thanh niên Cách mạng Đồng chí Hội.
Tháng 3/1927 dưới sự chủ trì của đồng chí Đỗ Đình Thọ, Chi bộ Thanh niên Cách mạng Đồng chí Hội đầu tiên của tỉnh Trà Vinh được thành lập tại An Trường – Càng Long. Chi bộ Thanh niên Cách mạng Đồng chí Hội ban đầu gồm các đồng chí: Mai Đăng Khóa, Nguyễn Văn Lẹ, Dương Háo Học, Đoàn Văn Quý, Nguyễn Kim Tiền, Trần Thành Mậu, Nguyễn Phát Đạt, Nguyễn Thành Thi .v.v.. do đồng chí Nguyễn Phát Đạt làm Bí thư Chi bộ. Chỉ trong một thời gian ngắn, số hội viên ở Càng Long phát triển trên 20 đồng chí. Từ chi bộ Thanh niên Cách mạng Đồng chí Hội đầu tiên ở An Trường Càng Long đã phát triển và nhân rộng ra nhiều chi bộ trong huyện như: Chi bộ Tân An, Chi bộ Mỹ Cẩm, Chi bộ Huyền Hội, Chi bộ Phương Thạnh, Chi bộ Bình Phú. Đến mùa thu năm 1928 được sự tín nhiệm của kỳ bộ, đồng chí Nguyễn Phát Đạt và đồng chí Nguyễn Văn Lẹ được kỳ bộ giới thiệu đi dự lớp lý luận chính trị do lãnh tựu Nguyên Ái Quốc trực tiếp giảng dạy để đào tạo Thanh niên trong nước làm Cách mạng tại Quảng Châu - Trung Quốc.
Ngày 3/2/1930, Đảng Cộng sản Việt Nam được thành lập, đến giữa tháng 3/1930 tại ấp 3 xã An Trường, huyện Càng Long, hội nghị thành lập chi bộ dưới sự chủ trì của đồng chí Ung Văn Khiêm và đồng chí Hà Huy Giáp họp tại nhà ông Nguyễn Phát Đạt ở ấp 3, xã An Trường, huyện Càng Long. Hội nghị đi đến quyết định chuyển các hội viên Thanh niên Cách mạng Đồng chí Hội thành đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam. Sự ra đời của Chi bộ Đảng Cộng sản ở An Trường là chi bộ đầu tiên của tỉnh Trà Vinh, gồm các đồng chí đảng viên như: đồng chí Nguyễn Phát Đạt, đồng chí Đoàn Văn Quý, đồng chí Lê Quang Lộc, đồng chí Dương Háo Học, đồng chí Mai Đăng Khóa, đồng chí Nguyễn Phát Đạt được phân công làm Bí thư Chi bộ Đảng An Trường, trực thuộc Khu ủy Hậu Giang. Đến cuối năm 1930, từ chi bộ An Trường đã phát triển các Chi bộ Tân An - Huyền Hội, Chi bộ chợ Càng Long - Mỹ Cẩm, Chi bộ Bình Phú, Chi bộ Phương Thạnh và nhanh chóng phát triển thành hệ thống chính trị trong toàn tỉnh.
Ngày 1/8/1930 chi bộ đã lãnh đạo cuộc đấu tranh chính trị đầu tiên và lớn nhất tỉnh Trà Vinh, đã gây tiếng vang lớn trong khu vực và cả nước. Cuộc đấu tranh hùng dũng và quyết liệt ấy như tiếng trống trận cổ vủ các địa phương trong tỉnh Trà Vinh phát triển mạnh mẽ góp phần vào phong trào đấu trang Cách mạng của cả nước.
Lịch sử đấu tranh của Đảng bộ và nhân dân huyện Càng Long với chiều dài thời gian, độ dày sự kiện, chất chứa những gương đấu tranh kỳ diệu, sự xã thân quên mình, những tấm lòng cao cả, sự tài trí sáng tạo, sự chịu đựng gian khổ khó khăn hy sinh, những chiến tích hào hùng, các chiến công thầm lặng của nhân dân và các chiến sĩ đã góp phần vào các chặng đường lịch sử, Càng Long luôn hoàn thành xuất sắt nhiệm vụ trên giao. Những chiến công và thành tích ấy được Đảng và nhà nước ghi nhận và tặng nhiều phần thưởng cao quý: huyện được tuyên dương danh hiệu “Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân”; 11/14 xã - thị trấn được tuyên dương danh hiệu “Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân”; 239 bà mẹ được phong tặng danh hiệu “bà mẹ Việt Nam anh hùng”; 9 cá nhân được tuyên dương danh hiệu “Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân”; 2 cá nhân được tuyên dương danh hiệu “Anh hùng lao động”. Toàn huyện có 4.773 đồng chí đã hy sinh được công nhận liệt sĩ, 2.392 thương binh, 8.000 huân, huy chương và bằng khen cho tập thể và cá nhân có công với nước, 01 di tích lịch sử tuyền thống Cách mạng cấp tỉnh, 03 di tích lịch sử tuyền thống Cách mạng cấp quốc gia. Ngày 18/7/2012 xã An Trường được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch quyết định xếp hạng di tích quốc gia: di tích lịch sử “Nơi Thành Lập Chi Bộ Đảng Đầu Tiên Của Tỉnh Trà Vinh” tại ấp 3 xã An trường, huyện Càng Long.
Các cụ cao niên tuổi Đảng kể rằng: xã An trường ngày xưa rất nghèo. Từ khi có Đảng, có cách mạng, người dân mới được ấm no, được học chữ. Sau thống nhất đất nước, nhất là nhờ công cuộc đổi mới, An Trường giờ đã đổi thay nhiều, nhà cửa khang trang hơn, đường sá tốt hơn, cuộc sống của nhân dân khấm khá lên nhiều.
Ts Lê Hồng Liêm