Nhân kỷ niệm 96 năm Ngày Thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (03/02/1930 – 03/02/2026), 95 năm Ngày Thành lập Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh (26/3/1931 – 26/3/2026), chào mừng Đại hội đại biểu Đảng bộ TP. Hồ Chí Minh lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 – 2030 và Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, sáng ngày 07/1/2026, Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh phối hợp với Ban Liên lạc Cựu cán bộ Đoàn Thanh niên Việt Nam phía Nam tổ chức trưng bày chuyên đề “Thời thanh xuân trên tuyến đường 1C huyền thoại”.
       Tham dự lễ khai mạc có Đại tướng Lê Hồng Anh - nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Thường trực Ban Bí thư Trung ương Đảng, TS. Lê Hồng Liêm - nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban kiểm tra Trung ương, Trưởng ban liên lạc cựu cán bộ Đoàn phía Nam cùng lãnh đạo các thời kỳ, cựu thanh niên xung phong, các anh hùng lực lượng vũ trang, cựu cán bộ Đoàn các tỉnh phía Nam và đông đảo cán bộ của ngành văn hoá thể thao thành phố.

       Không chỉ là một sự kiện trưng bày, triển lãm chuyên đề hết sức trang trọng hôm nay còn là hành trình trở về với lịch sử, nơi ký ức chiến tranh được đánh thức bằng những câu chuyện chân thực về ý chí, lòng quả cảm và sự hy sinh thầm lặng của lực lượng Thanh niên xung phong (TNXP) trên tuyến chi viện chiến lược 1C trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

      Lịch sử kháng chiến chống Mỹ của dân tộc Việt Nam là bản trường ca bi tráng, nơi mỗi con đường đều gắn với máu xương của bao thế hệ. Nếu đường Hồ Chí Minh trên biển là huyền thoại giữa trùng khơi, thì tuyến đường 1C chính là “mạch máu ngầm” đặc biệt trên bộ, nối từ biên giới Tây Nam, xuyên qua kênh rạch, rừng tràm, sình lầy về tận mũi Cà Mau.. để vận chuyển vũ khí lương thực và các lực lượng phục vụ cho chiến trường Tây nam bộ suốt những năm từ 1965 đến ngày toàn thắng.

       Trong bối cảnh tuyến vận tải trên biển của các đoàn tàu không số bị phong tỏa gắt gao sau sự kiện Vũng Rô, đường 1C trở thành giải pháp chiến lược, giữ vai trò là tuyến chi viện huyết mạch thứ hai cho chiến trường miền Tây Nam Bộ. Trên tuyến đường đặc biệt ấy, lực lượng TNXP đã đảm nhiệm những nhiệm vụ sống còn: vận chuyển vũ khí, lương thực, đưa đón cán bộ, giữ thông tuyến giữa mưa bom bão đạn.

        Phát biểu tại lễ khai mạc, ông Lâm Ngô Hoàng Anh - Phó Giám đốc phụ trách quản lý, điều hành Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh nhấn mạnh: “Đây không chỉ là câu chuyện của một tuyến đường, mà là câu chuyện về ý chí, trách nhiệm và vẻ đẹp của tuổi trẻ Việt Nam trong những năm tháng khốc liệt của chiến tranh.” Và "thông điệp mà chuyên đề trưng bày về đường 1C lần này mong muốn khơi gợi lại bao ký ức hào hùng, sống động, có thật, để bạn bè quốc tế khi đến với Bảo tàng chứng tích chiến tranh tham quan sẽ hiểu hơn về cuộc chiến đấu chính nghĩa của nhân dân Việt Nam, các thế hệ tuổi trẻ hôm nay càng phải biết ơn, trân trọng bao máu xương mà cha anh chúng ta đã hy sinh cho độc lập tự do hôm nay."

        Tuyến đường 1C sẽ mãi mãi đi vào huyền thoại bởi giữa vòng vây lửa đạn, sắt thép cũng phải tan chảy nhưng ý chí của các anh các chị TNXP không khuất phục. Bởi trong suốt quá trình tồn tại, tuyến đường 1C luôn nằm trong tầm đánh phá ác liệt của quân đội Mỹ và chính quyền Việt Nam Cộng hòa. Những trận càn, những đợt ném bom, rải chất độc, phong tỏa đường vận chuyển diễn ra liên tục nhằm cắt đứt mạch chi viện từ hậu phương miền Bắc cho chiến trường Tây nam bộ.

        Thế nhưng, giữa “vòng vây lửa đạn”, những đoàn TNXP vẫn kiên cường bám trụ. Vai mang nặng vũ khí, chân lội bùn sâu, vượt sông, băng rừng, họ đối mặt với sốt rét rừng, suốt ngày đêm đạn bom gầm rú.. cái chết cận kề. Gian khổ là vậy, nhưng tinh thần lạc quan chưa bao giờ tắt. Tiếng hát át tiếng bom, những lán trại đơn sơ trở thành mái nhà chung, tình đồng đội trở thành nguồn sức mạnh để họ bước tiếp.

      Nhiều người đã ngã xuống, máu hòa vào đất mẹ để giữ vững con đường chi viện. Sự hy sinh ấy lặng thầm nhưng bất tử, góp phần quan trọng làm nên Đại thắng mùa Xuân năm 1975, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.

         Với 109 hình ảnh, tư liệu và hiện vật chọn lọc, trưng bày “Thời thanh xuân trên tuyến đường 1C huyền thoại” được tổ chức tại Phòng trưng bày chuyên đề Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh (số 28 Võ Văn Tần, phường Xuân Hòa, TP. Hồ Chí Minh), trên diện tích 194 m², mở cửa phục vụ công chúng từ ngày 07/1/2026, với nội dung trưng bày được triển khai theo 4 phần trọng tâm: “Nơi huyền thoại bắt đầu” tái hiện vai trò và sự ra đời của tuyến đường 1C; “Trong vòng vây lửa đạn” phản ánh các hoạt động ngăn chặn, đánh phá của đối phương; “Cuộc sống và chiến đấu của TNXP” khắc họa sinh động đời sống, tinh thần chiến đấu của lực lượng thanh niên; và “Hồi ức & Tri ân” – nơi ký ức của nhân chứng lịch sử gặp gỡ trách nhiệm tiếp nối của thế hệ hôm nay.

          Tiến sỹ Lê Hồng Liêm, nguyên phó chủ nhiệm UBKTTW, Trưởng Ban liên lạc Cựu cán bộ Đoàn Phía Nam là người tham gia vận động các đồng đội TNXP năm xưa đóng góp hình ảnh, tư liệu hiện vật về tuyến đường 1C và xây dựng Đền tưởng niệm anh hùng liệt sỹ, TNXP tại Giang Thành- Kiên Giang những năm qua xúc động, chia sẻ với phóng viên báo chí : "Cuộc triển lãm, trưng bày lần này không chỉ nhằm tri ân những người đã hy sinh vì độc lập dân tộc, mà còn hướng tới giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ hôm nay. Qua mỗi hình ảnh, mỗi hiện vật, thông điệp về lòng yêu nước, tinh thần cống hiến và giá trị của hòa bình được truyền tải một cách sâu sắc, gần gũi. Chúng tôi hy vọng, thông qua trưng bày, công chúng – đặc biệt là thế hệ trẻ sẽ hiểu hơn, trân trọng hơn những giá trị của hòa bình, từ đó nuôi dưỡng trách nhiệm, cống hiến hết sức mình cho Tổ quốc trong giai đoạn mới."

“Thời thanh xuân trên tuyến đường 1C huyền thoại” vì thế không chỉ là một cuộc trưng bày lịch sử, mà là lời nhắc nhở đầy xúc động, đã có một thế hệ sẵn sàng hiến dâng cả tuổi trẻ để đất nước nở hoa độc lập, để hôm nay hòa bình trở thành giá trị thiêng liêng cần được gìn giữ và tiếp nối.